En toen was het oorlog

Dagboek van de Tweede Wereldoorlog

Nee, dit wordt niet de zoveelste historische studie over de Tweede Wereldoorlog. Wél het oorlogsgebeuren zoals het gezien en ervaren werd door de doorsnee mens. De mens die opeens geconfronteerd werd met nooit vermoede verschrikkingen, die al spoedig een beroep moest doen op al zijn vindingrijkheid om aan voedsel en brandstof te komen, die heimelijk naar de 'Engelse radio' luisterde en op een landkaart Vlaggetjes prikte om aan te duiden tot waar de Duitsers teruggeworpen waren. De mens die snakte naar de bevrijding, naar wit brood, naar een lekkere sigaret, naar eindelijk eens zoveel te eten, dat zijn broeksriem ervan spande.

Weet u nog hoeveel uren u in de rij stond bij de viswinkel, toen er een lading haring gearriveerd was ? Kunt u zich nog voorstellen hoe de zoeklichten 's nachts de hemel verlichtten, tastend naar een overvliegend geallieerd vliegtuig ? Kunt u zich de smaak nog herinneren van aardappeltaart-met-sacharine of van bierpap ? Weet u nog hoe u na elke boterham uw broodmes moest afschrapen omdat het brooddeeg er hardnekkig aankleefde ? Bent u nog op de loop geweest voor de Feldwebels en de controleurs als u toevallig met een kluts graan naar de mulder trok ?